کد مطلب: 30379 | تاریخ مطلب: 1394/09/14
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

تیتر نویسی در وب/ مجید رضائیان

در مقدمه مولف می خوانیم:
رسانه، رسانه است. مطبوعات، رادیو، تلویزیون، وب، تفاوتی نمی کند. آیا این دیدگاه درستی است؟ چالش های آن چیست؟ چرا از هنگامی که وب آمده است- چه وب ۱ و چه وب۲- ما روزنامه نگاران حرفه ای، هم در عرصه تجربی و هم در عرصه آکادمیک، نمی توانیم از تأثیر وب بر ژورنالیزم و در این میان، فرم تیتر نویسی چشم بپوشیم؟

نویسنده: دکتر مجید رضائیان
ناشر: ثانیه
سال انتشار: ۱۳۹۴

تیتر نویسی در وب/ مجید رضائیان

شما خود را جای یک روزنامه نگار حرفه ای بگذارید و سوژه ای را هدف بگیرید: حالا یک تیتر بزنید. موضوع آن هم فرق نمی کند. چالش از اینجا شروع می شود که وقتی می خواهید در وب تیتر بزنید، ناخواسته از «اصول حرفه ای ژورنالیزم»، فاصله می گیرید. شاید دلیل آن این باشد که در فضای وب، مخاطبان وارد اتاق خبر و یا تحریریه شده اند. به جای شما نه تنها متون ژورنالیستی را تکمیل می کنند که گاه تیتر می زنند(ن ک: کاستلز، ۱۳۸۰) و شما به عنوان یک روزنامه نگار و تیتر نویس یا سردبیر، آیا می توانید تحت تأثیر قرار نگیرید؟هرگز!


اما این سکه روی دیگری دارد: روزنامه نگار حرفه ای، بی تردید سردبیر و تیتر نویس حرفه ای است. به همین دلیل، هرگز نمی تواند اصول حرفه ای تیتر نویسی را در هنگام وب نگاری نیز نادیده بگیرد، هر چند فشار مخاطبان در قالبی انبوه بر روی کار او تأثیر بگذارد، اما نمی تواند تغییردهد. این همان «راز نیمه پنهان» ژورنالیزمِ حرفه ای است که با همه تحقیق ها و پژوهش هایی که از سوی مراکز پژوهشی و دانشگاه های معتبر بین المللی در دپارتمان های روزنامه نگاری، رسانه و ارتباطات صورت گرفته، پژوهشی وجود ندارد که منکر تأثیر اصول حرفه ای ژورنالیزم-در فضای وب- باشد. همه این پژوهش ها به نوعی از پژوهش های محافظه کارانه تا پژوهش های رادیکال و آوانگارد، پایبندی به صحت و سقم، بی طرفی، وفاداری تیتر به متن، تابع بودن تیتر به نشانه شناسی و معنا شناسی و تأثیر پذیرفتن آن از سطح زبان شناسی تا سطح ادبیات را نه تنها منکر نشده اند، بلکه به نوعی تأکید کرده اند. (ن ک: رضاییان، ۱۳۹۲)


افزون بر آن حتی اگر بپذیریم با آمدن وب ۳ -در سال ۲۰۲۰ .م- نسخه های چاپی مطبوعات تا ۲۰۳۵٫م به حداقل و یا حتی صفر می رسد، اصول ژورنالیزم حرفه ای با همه پویش تکاملی خویش، در شکلی تازه، یگانه عاملِ اطمینان بخش برای مخاطبان خواهد بود. چنانچه ورود تکنولوژی و وب هوشمند در پزشکی، همین چالش را ایجاد کرده است که آیا روزی فرا نخواهد رسید که بیمار، بی نیاز از مراجعه به متخصص و پزشک شود؟ پاسخ این چالش نیز در پژوهش ها و تحلیل های متفاوت در این جمله خلاصه می شود: «بیمار، در جهان وبِ هوشمندِ آینده، همچنان پزشک را مورد اعتماد خود قلمداد خواهد کرد؛ نه صرفا تکنولوژی پزشکی را.»


در این کتاب کوشیده ایم تا برای فهم بهتر موضوع «تیتر نویسی در وب» ابتدا شما را با مبانی شکل گیری تیتر آشنا کنیم و ببینیم، چه نسبتی میان ما، جهان و وب معنایی وجود دارد و وب نویسی چگونه به سه عنصر متن، فرامتن و زمینه وابسته است؟ در این میان، اگر معتقد به مفهوم «بینا متن» هستیم، آیا می توان از تراکنش و دیالکتیکِ تیترهای میهمان با تیترهای رسانه های میزبان، به ابداع مفهوم تازه ای تحت عنوان «بینا تیتر» دست یافت؟


در ادامه، سراغ «عوامل تأثیرگذار بر تیتر وب» رفته ایم. تلاش برای پاسخ به این پرسش که؛ تیتر در وب چه اندازه تابع متن است و چه اندازه تابع حاشیه؟ و نیز، تیتر در وب از نشانه شناسی بیشتر تأثیر می پذیرد یا معنا شناسی؟ با درک این مفاهیم مبنایی، سراغ مباحث «کاربردی و تجربی» رفته ایم: کارکردهای ۸ گانه تیترهای چاپی در مقایسه با کارکردهای ۱۱ گانه تیترهای اینترنتی و تحولی که تیترها در رسانه های آنلاین طی خواهند کرد.


عناصر ساختاری ۴ گانه تیتر وب، پیش درآمدی بر ویژگی های ۹ گانه تیتر نویسی در وب، قلمداد شده است و در ادامه نقش تأثیرگذارِ موتور های جست و جو و الزام بازیابی تیترها – به عنوان یک اصل جدیِ تأثیرگذار برای تیتر نویسان وب- را بررسی کرده ایم. «تکنیک های ۹ گانه تیتر نویسی» در وب فصل دیگر این اثر را شامل می شود که مانند فصل های پیشین با نمونه ها و مثال های تیتری، همراه شده است. اما برای روشن تر شدنِ موضوع، سراغ توصیه های تیترنویسان حرفه ای در وب – چون مت تامسون، سردبیر سایت NPR بوستون در قالب توصیه های ۱۰ گانه او و راهکار های برایان کاسل، دیزاینر، طراح وب و روزنامه نگار از کالج کلمبیا، شیکاگو و ۸ سردبیر و استاد دانشگاه دیگر در وب به همراه ارجاع مقالاتشان- رفته ایم. در این میان، با رجوع چندین باره نویسنده، به تیترها و اثرِ تأثیرگذار سردبیر، پژوهشگر و استاد مسلم روزنامه نگاری آنلاین در ایران، دکتر یونس شکرخواه در جام جم آنلاین و همشهری آنلاین بر غنای، این اثر افزوده شد که در مقایسه با آثار پیش گفته، اگر بیشتر نباشد؛ هرگز کمتر نبوده و نیست.


بدیهی است نباید، تیترنویسی در دو سبکِ «وب نگاری خبری» یعنی؛ بلوک نویسی رویترز و سبک الماس خبری، از قلم می افتاد. در ادامه پس از تیتر خبری، تیتر تحلیلی در وب، شامل مبانی، اصول و انواع آن، بررسی شده و در فصل آخر، به «تیتر نویسی یا عنوان نویسی در شبکه های اجتماعی یا وب ۲» پرداخته شده است.  سپس چشم انداز تیتر نویسی در آینده با الهام از پژوهش دانشگاه های آلمان – اولم، لایپزیک و کوبلنز- تحت عنوان «پیشنهاد الگوریتمِ تیتر یاب» را، مطرح کرده ایم. با این نگاه که؛ «در آینده نرم افزار به جای شما تیتر می زند»، این موضوع مورد کنکاش قرار گرفت.


فهرست مطالب:


فصل اول) مبانی شکل گیری تیتر در وب


ما و وب معنایی؛ مجاز یا واقعیت؟


جایگاه این ۳ عنصر در وب نویسی: متن- فرامتن- زمینه


بینا متن – بینا رسانه؛  بینا تیتر چیست؟


*پرسش های فصل


فصل دوم) عوامل تأثیرگذار بر تیتر وب


تیتر در وب؛ تابع متن است یا تابع حاشیه؟


تیتر در وب؛ نشانه شناسی  بر معنا شناسی غلبه دارد ؟


تیتر های تاثیر گذار از دید مخاطبان / خلاصه یک پژوهش بین المللی دانشگاهی/


*پرسش های فصل


فصل سوم) کارکردهای متفاوت تیترهای چاپی و اینترنتی


کارکردهای هشت گانه تیترهای چاپی


کارکردهای یازده گانه تیترهای اینترنتی


تحول تیترها در وب یک و وب۲


*پرسش های فصل


فصل چهارم) ویژگی های تیتر در وب نگاری چیست؟


عناصر ساختاری چهارگانه تیترها در وب


ویژگی های نه گانه تیترنویسی در وب



  1. ۱٫       خلاصه نویسی

  2. ۲٫      کوتاه نویسی

  3. ۳٫     جذابیت

  4. ۴٫     خلاقیت

  5. ۵٫     ماجرانویسی

  6. ۶٫      اطلاعات حاشیه ای

  7. ۷٫     اطلاعات تکمیلی

  8. ۸٫     پیش بینی و آینده نگری

  9. ۹٫      اطلاعات مخاطب


تیتر و الزام بازیابی


*پرسش ها و تمرین های فصل


فصل پنجم) تکنیک های تیتر نویسی در وب


-     تکنیک کلی گرایی


-     تکنیک کمی گرایی


-     تکنیک تصویر گرایی


-     تکنیک حاشیه گرایی


-     تکنیک عادی سازی


-     تکنیک برجسته سازی


-     تکنیک هشداری


-     تکنیک تشبیه محور


-       تکنیک پرسشی


-       توصیه های تیتر نویسان حرفه ای در وب:


·        الف) ۱۰ پرسش کلیدی مت تامسون، سردبیر وب


·        ب) نکته های کلیدی برایان کاسل، طراح وب


*پرسش ها و تمرین های فصل


فصل ششم) تیتر در دو سبک وب نگاری خبری


تیتر در سبک بلوک نویسی رویترز


تیتر در سبک الماس خبری


*پرسش ها و تمرین های فصل


فصل هفتم) تیتر تحلیلی در وب؛ مبانی، اصول و انواع


پویش ۱۰ ساله تیتر تحلیلی


مبانی ۳ گانه تیتر تحلیلی


وجوه‌ تفاوت‌تیتر خبری‌ و تیتر تحلیلی‌ در وب


اصول هفت گانه ادبیات‌ تیترِ تحلیلی در وب


انواع‌ تیتر مدرن‌ یا تحلیلی در رسانه های چاپی و آنلاین‌


مکمل‌های‌ ارتباط‌گر در تیتر


*پرسش ها و تمرین های فصل


فصل هشتم) تیتر نویسی در وب از شبکه های اجتماعی تا آینده


تیترنویسی در شبکه های اجتماعی یا وب ۲


ظهور پدیده «تیتر- لید» در شبکه های اجتماعیِ موبایلی


چشم انداز تیتر نویسی در وب آینده

. انتهای پیام /*

دیدگاه ها و نظرات

برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
مسئولیت نوشته‌ها بر عهده نویسندگان آنهاست و گذاشتن آنها به معنی تائید نظرات آنها نیست.
فرستنده: *  
پست الکترونیک:
نظر:
 
کد امنیتی:
ارسال